دانشنامه جامع صنعت تجهیزات پزشکی ایران اثر در ۲۱ فصل و در قطع رحلی تدوین شده و بر اساس اعلام مؤلف، بخش قابل توجهی از محتوای آن حاصل بیش از چهار دهه فعالیت و تجربه مستقیم در محیط‌های صنعتی، کارگاه‌ها و خطوط تولید تجهیزات پزشکی است.
از تجربه صنعتی تا تدوین یک مرجع تخصصی
یکی از محورهای اصلی این دانشنامه، انتقال تجربه‌های اجرایی صنعت تجهیزات پزشکی به نسل جدید مهندسان، مدیران و فعالان این حوزه است.
دکتر محمدجعفر حسینی شیرازی درباره انگیزه خود از نگارش این اثر عنوان کرده است:
صنعت تجهیزات پزشکی کشور سال‌هاست از فقدان یک مرجع بومی و جامع رنج می‌برد. ما مهندسان و صنعتگران بااستعدادی داریم، اما فاصله ایده تا دریافت تأییدیه و ورود به بازار، با موانع و چالش‌های متعددی همراه است. این کتاب حاصل ۴۳ سال تجربه حرفه‌ای من در محیط‌های صنعتی و خطوط تولید است و با هدف انتقال این تجربه به نسل جدید تدوین شده است.»
به گفته مؤلف، هدف از تدوین این کتاب، کاهش فاصله میان آموزش‌های دانشگاهی و الزامات عملی صنعت و همچنین مستندسازی بخشی از تجربه‌های انباشته‌شده در حوزه تولید تجهیزات پزشکی در ایران بوده است.
بررسی فرآیند تولید تجهیزات پزشکی از طراحی کارخانه تا کنترل کیفیت
دانشنامه جامع صنعت تجهیزات پزشکی ایران» طیف گسترده‌ای از موضوعات مرتبط با تولید را پوشش می‌دهد. طراحی و احداث کارخانه، الزامات فضاهای تولیدی، اتاق‌های تمیز (Cleanroom)، سیستم‌های هوارسانی و فرآیندهای استریلیزاسیون صنعتی از جمله محورهای مطرح‌شده در این اثر هستند.
در بخش دیگری از کتاب، فرآیندهای استریلیزاسیون با استفاده از روش‌هایی همچون اتیلن اکساید، گاما و بخار مورد توجه قرار گرفته و برخی الزامات مرتبط با طراحی و بهره‌برداری از زیرساخت‌های تولیدی تشریح شده است.
الزامات رگولاتوری و استانداردهای تجهیزات پزشکی
یکی دیگر از بخش‌های مهم این دانشنامه به موضوع رگولاتوری تجهیزات پزشکی اختصاص دارد.
الزامات اداره کل تجهیزات پزشکی، استاندارد ISO 13485، مستندسازی و تدوین پرونده فنی (Technical File) و برخی الزامات مرتبط با ورود محصولات به بازارهای بین‌المللی از جمله موضوعاتی هستند که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
این بخش می‌تواند برای تولیدکنندگان و شرکت‌هایی که در مسیر توسعه محصول، اخذ مجوزهای لازم و ورود به بازارهای خارجی قرار دارند، اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
اقتصاد تولید و مدیریت زنجیره تأمین در صنعت تجهیزات پزشکی
چالش‌های اقتصادی تولید نیز بخش دیگری از محتوای کتاب را تشکیل می‌دهد.
در این اثر موضوعاتی از جمله تأمین مالی تولید، مدیریت جریان نقدینگی، تأمین قطعات و مواد اولیه، مدیریت زنجیره تأمین و افزایش تاب‌آوری خطوط تولید مورد توجه قرار گرفته است.
این مباحث با توجه به شرایط اقتصادی، محدودیت‌های بین‌المللی و چالش‌های تأمین برخی مواد اولیه و قطعات، از موضوعات مهم برای استمرار فعالیت واحدهای تولیدی تجهیزات پزشکی محسوب می‌شوند.
هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در تولید تجهیزات پزشکی
فناوری‌های نوظهور نیز در بخش‌هایی از این دانشنامه مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
هوش مصنوعی، دوقلوهای دیجیتال (Digital Twin)، چاپ سه‌بعدی و سلامت دیجیتال از جمله فناوری‌هایی هستند که در ارتباط با آینده فرآیندهای تولید و توسعه تجهیزات پزشکی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
هدف از پرداختن به این فناوری‌ها، بررسی ظرفیت‌های آنها برای افزایش بهره‌وری، بهبود فرآیندهای تولید و حرکت صنعت تجهیزات پزشکی به سمت مدل‌های جدید تولید و توسعه محصول عنوان شده است.
ارائه فرم‌ها و ابزارهای اجرایی برای فعالان صنعت
از دیگر ویژگی‌های این اثر، اختصاص بخشی از محتوای کتاب به ابزارهای کاربردی و اجرایی است.
نمونه‌هایی از فرم‌ها، چک‌لیست‌ها و روش‌های اجرایی استاندارد (SOP)
در کتاب ارائه شده‌اند تا مدیران، کارشناسان فنی و فعالان واحدهای تولیدی بتوانند از آنها در فرآیندهای اجرایی و مدیریتی خود استفاده کنند.
نگاهی به گذشته صنعت و چشم‌انداز تجهیزات پزشکی ایران تا سال ۱۴۲۰
در بخش‌های پایانی دانشنامه، روند تحولات صنعت تجهیزات پزشکی ایران در چند دهه گذشته مورد بررسی قرار گرفته و مؤلف تلاش کرده است با مرور فراز و نشیب‌های این صنعت، تصویری از مسیر پیش‌روی آن ارائه کند.
چشم‌انداز صنعت تجهیزات پزشکی ایران تا سال ۱۴۲۰ نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این بخش است؛ موضوعی که در کنار مباحث تولید، فناوری و رگولاتوری، به آینده این صنعت و نقش نسل جدید فعالان آن می‌پردازد.
یک تجربه مکتوب از چهار دهه صنعت تجهیزات پزشکی
انتشار دانشنامه جامع صنعت تجهیزات پزشکی ایران را می‌توان تلاشی برای ثبت و انتقال بخشی از تجربه صنعتی کشور در حوزه تجهیزات پزشکی دانست؛ حوزه‌ای که توسعه آن به پیوند میان دانشگاه، صنعت، نظام رگولاتوری، سرمایه‌گذاری و بازارهای داخلی و خارجی وابسته است.
این کتاب با ۹۰۸ صفحه، ۲۱ فصل و رویکردی مبتنی بر تجربه صنعتی، موضوعات مختلفی از طراحی زیرساخت تولید و الزامات استانداردی تا اقتصاد کارخانه، زنجیره تأمین و فناوری‌های نوین را در یک مجموعه گردآوری کرده است.
به گفته مؤلف، این اثر با هدف آن تدوین شده است که تجربه چند دهه فعالیت صنعتی در اختیار مهندسان، مدیران، سرمایه‌گذاران، پژوهشگران و نسل جدید فعالان صنعت تجهیزات پزشکی قرار گیرد و بخشی از مسیر توسعه این صنعت در کشور مستند شود.
منبع : پایگاه خبری تجهیزات پزشکی ایران (MEOI) | برگرفته از مصاحبه اختصاصی با دکتر محمدجعفر حسینی‌شیرازی، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت طراحی، فنی و مهندسی ساخت نیامش
