آشنایی با بنیانگذار شرکت نیامش
پایگاه خبری تجهیزات پزشکی ایران در گفتوگویی اختصاصی با دکتر محمدجعفر حسینیشیرازی، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت طراحی، فنی و مهندسی ساخت نیامش، به بررسی وضعیت کنونی، چالشها و چشمانداز صنعت تجهیزات پزشکی ایران پرداخته است. وی که فعالیت حرفهای خود را از یکم مردادماه ۱۳۶۲ آغاز کرده، بیش از چهار دهه در حوزه طراحی، ساخت، توسعه صنعتی و تجاریسازی تجهیزات پزشکی فعالیت داشته است.
به گفته دکتر حسینیشیرازی، حوزه فعالیت او شامل طراحی و راهاندازی کارخانههای تولید تجهیزات پزشکی، ساخت ماشینآلات تولید محصولات یکبارمصرف پزشکی، سیستمهای استریل با گاز اتیلناکساید، هواسازهای هایژنیک، کلینروم، بستهبندی، کنترل کیفیت، استانداردسازی و توسعه بازار بوده است. او همچنین بیش از ۴۰ جلد کتاب تخصصی و مرجع در حوزه مهندسی پزشکی، اقتصاد سلامت، استانداردسازی، کارآفرینی، تولید و آیندهپژوهی تجهیزات پزشکی تألیف کرده است.
وی نقطه عطف مسیر حرفهای خود را گذار از نگاه محصولمحور به نگاه زنجیره ارزش در صنعت تجهیزات پزشکی عنوان کرد. بر اساس این رویکرد، طراحی محصول تنها یک مرحله از فرآیند است و شناخت نیاز بازار، طراحی مهندسی، انتخاب مواد، ساخت ماشینآلات، کنترل کیفیت، اعتبارسنجی، اخذ مجوزها، تولید پایدار، خدمات پس از فروش و صادرات باید همزمان دیده شوند. به گفته او، بسیاری از طرحهای خوب نه به دلیل ضعف علمی، بلکه به دلیل نداشتن مدل کسبوکار، مستندات فنی، برنامه رگولاتوری، سیستم کیفیت یا بازار مشخص شکست میخورند.
دکتر حسینیشیرازی در ارزیابی وضعیت فعلی صنعت گفت: صنعت تجهیزات پزشکی ایران ظرفیتهای علمی، فنی و انسانی بسیار ارزشمندی دارد… با این حال، وضعیت صنعت را باید ترکیبی از فرصتها و چالشها دانست. به گفته او، فاصله میان نمونه اولیه و تولید انبوه همچنان زیاد است و مرحله کنونی باید مرحله عبور از «تولید برای جایگزینی واردات» به سمت «تولید رقابتپذیر برای بازار داخلی و خارجی» باشد.
وی مهمترین مانع توسعه صنعت را نبود نظام هماهنگ و پایدار دانست و افزود: بیثباتی تصمیمگیری و نبود پیشبینیپذیری برای تولیدکننده، یکی از جدیترین موانع است. او همچنین درباره جایگاه مسئول فنی گفت: مسئول فنی باید یکی از ارکان اصلی کیفیت، ایمنی و انطباق در شرکتهای تجهیزات پزشکی باشد، نه یک جایگاه صرفاً اداری برای تکمیل پروندههای مجوز.
درباره انتخاب میان دو نمایشگاه تخصصی کشور، وی نمایشگاه ایرانهلث را به دلیل سابقه، شناختهشدگی و گستره ارتباطات آن ترجیح داد، اما تأکید کرد محتوای تخصصی و تجاری این نمایشگاه باید تقویت شود و از برگزاری آن توسط نهادهای ناموفق پرهیز گردد.
بررسی ابعاد فنی
دکتر حسینیشیرازی مهمترین مانع تجاریسازی تولید داخل را قطع بودن یا ضعیف بودن ارتباط میان ایده، تولید و بازار دانست. به گفته او، برای تجاریسازی موفق باید از ابتدای طراحی به پرسشهایی درباره مشتری واقعی، نیاز بالینی، رقبا، هزینه تولید، استانداردها و مجوزهای لازم، امکان تولید صنعتی، تأمین مواد اولیه، خدمات پس از فروش و بازار صادراتی پاسخ داده شود.
او همچنین ویژگیهای مورد نیاز برای اصلاح نظام تجهیزات پزشکی کشور را برشمرد؛ از جمله تصمیمگیری مبتنی بر داده، شفافیت در صدور مجوز و خرید، تفکیک نقش سیاستگذار و ناظر از خریدار و تولیدکننده، حمایت هدفمند از تولیدکننده واقعی، و ارزیابی محصول بر مبنای کیفیت، ایمنی، اثربخشی و هزینه چرخه عمر.
پیامدهای احتمالی
بر اساس دیدگاههای مطرحشده، ادامه بیثباتی مقرراتی و نبود نقشه راه ملی میتواند روند تولید پایدار و صادراتمحور در صنعت تجهیزات پزشکی کشور را کند کند. در مقابل، تدوین نقشه راه ملی، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان واقعی و ایجاد زنجیره ملی توسعه محصول میتواند مسیر گذار از «جایگزینی واردات» به «تولید رقابتپذیر و صادراتمحور» را تسهیل کند.
تأثیر بر صنعت تجهیزات پزشکی
به گفته دکتر حسینیشیرازی، تقویت جایگاه مسئول فنی، شفافیت در فرآیندهای رگولاتوری و ایجاد پایگاه داده ملی از محصولات، تولیدکنندگان و عملکرد تجهیزات میتواند اعتماد میان بازیگران صنعت را افزایش دهد. وی همچنین بر ضرورت آموزش چندرشتهای برای نسل آینده مهندسی پزشکی، شامل ترکیب دانش مهندسی، اقتصاد سلامت و رگولاتوری، تأکید کرد و آن را عاملی مؤثر در تبدیل دانش به محصول و خدمت قابل استفاده برای نظام سلامت دانست.
سخن آخر
دکتر حسینیشیرازی در جمعبندی گفتوگوی خود تأکید کرد که صنعت تجهیزات پزشکی صرفاً یک بخش اقتصادی نیست، بلکه بخشی از امنیت، استقلال و کیفیت نظام سلامت کشور محسوب میشود. به باور او، ایران از نظر نیروی انسانی، ظرفیت علمی و تجربه صنعتی توانایی تبدیلشدن به یکی از قطبهای مهم تجهیزات پزشکی منطقه را دارد؛ مشروط بر آنکه اعتماد به تولیدکننده واقعی، ثبات مقررات، تأمین مالی هوشمند، ارتباط مؤثر دانشگاه و صنعت و حمایت از صادرات محقق شود.
منبع : پایگاه خبری تجهیزات پزشکی ایران (MEOI) | برگرفته از مصاحبه اختصاصی با دکتر محمدجعفر حسینیشیرازی، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت طراحی، فنی و مهندسی ساخت نیامش
